معادن، ثروتی به کامِ دیگران

آذربایجان غربی باوجود داشتن ذخایر عظیم سنگ‌های معدنی و طلا یکی از استان‌های ثروتمند کشور هست، اما با وجود برخورداری از این مواهب الهی، در زمینه فرآوری و استحصال در جایگاه مناسبی قرار ندارد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز آذربایجان غربی، محدوده های معدنی با 130میلیون هکتار مساحت هشت درصد از مساحت کل کشور را شامل می شود.

آذربایجان غربی نیز با بیش از یک میلیارد تن ذخایر معدنی یکی از غنی ترین سرزمین معادن ایران است.

این استان مرزی با توجه به داشتن غنی ترین پوسته شکل گیری مواد معدنی که از کم نظیرترین پوسته های جهان به شمار می رود از منابع معدنی سرشاری برخوردار است.

دارابودن رتبه نخست طلا با 40میلیون تن ذخیره معدنی که نیم درصد کل ذخایر طلای جهان است، رتبه نخست معادن منیزیم با 30میلیون تن ذخیره، رتبه نخست تیتان با 210میلیون تن و رتبه نخست سنگ های تزئینی را با یک میلیون و 800هزار تن از جمله ذخایر ارزشمند معدنی در آذربایجان غربی است.

با وجود ذخایر عظیم معادن، این استان در زمینه فرآوری و استحصال در جایگاه مناسبی قرار ندارد.

آذربایجان غربی با داشتن معادن گوناگون سنگ های گران قیمت از جمله معدن طلا، باریت، گرانیت، مرمر، میکا و تیتان جایگاه کم نظیری در بخش معدن دارد بطوریکه طبق گفته مسئولان این استان رتبه سـوم کشور از لحاظ تنوع مواد معدنی و رتبه نخست کشور از نظر تنوع سنگ های تزئینی را داراست.
بیشتر معادن استان در شهرستان های ارومیه، مهاباد، خوی و تکاب واقع شده است و سالیانه ۱۶میلیون و ۸۵۰هزار و ۴۰۰تن ماده معدنی از این معادن استخراج می‌شود.
در کشور حدود 68ماده معدنی شناسایی شده است که از این تعداد، 51ماده معدنی در آذربایجان غربی وجود دارد و وجود معدن بزرگ طلای زرشوران در تکاب و معادن سنگ های تزئینی با 80رنگ و تنوع کم نظیر از ظرفیت های معدنی آذربایجان غربی است که تنها، حاصل عملیات اکتشافیِ حدود هفت درصد از مساحت استان است.
اما باوجودِ برخورداری از این مواهب الهی، به علت برقرار نبودن توازن بین میزان و تنوع تولیدات معدنی با ظرفیت واحدهای فرآوری، این استان از ارزش افزوده حاصل از فرآوری مواد معدنی بهره اندکی داشته و درعوض باتبعاتی از قبیل تخریب منابع طبیعی و آسیب های جدی به منابع آب، تضییع مواد معدنی، انباشت ضایعات در طبیعت و محرومیت از اشتغال زایی متناسب مواجه شده است.

چالشهای نبود واحد فرآوری
حسینی معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منابع استاندار آذربایجان غربی می گوید: متاسفانه بسیاری از صاحبان معادن اقدام به خام فروشی می‌کنند و این مسئله درآمد استان از فروش مواد معدنی را کاهش داده است.
حسینی می افزاید: معادن از ظرفیتهای اقتصادی استان به شمار می رود و نباید اجازه داد که این منابع به صورت راکد یا نیمه تعطیل رها شده و ظرفیت اشتغالزایی آن از بین رود.
معاون استاندار تصریح می کند: دستگاههای اجرایی مسئول، باید زمینه خلع ید بهره برداران فعلی معادن راکد را فراهم کنند و این معادن را به عنوان طرح سرمایه گذاری جدید در اختیار متقاضیان قرار دهند.
حسینی با بیان این که توسعه و افزایش تعداد واحدهای فرآوری معادن ضروری است، می گوید: استانداری از ایجاد و توسعه واحدهای فرآوری مواد معدنی حمایت می‌کند.
سرپرست سازمان صنعت، معدن وتجارت استان می گوید: معادن استان غنی ترین منبع درآمدی استان است و با سرمایه گذاری در این حوزه و صنایع پایین دستی موجب توسعه اشتغال پایدار خواهد شد.
دهقان می افزاید: در معادن استان بیش از پنج هزار نفر مشغول به کار هستند و در صدد هستیم که با ایجاد واحدهای فرآوری نیز از خام فروشی مواد معدنی جلوگیری و اشتغال پایدار را توسعه دهیم.
سرپرست سازمان صنعت، معدن وتجارت استان تصریح می کند: تیتان یکی از مواد معدنی نادر هست که در آذربایجان غربی با ذخیره بالا وجود دارد و با بهره برداری از این معدن و ایجاد واحده فرآوری تیتان در استان برای بیش از 4هزار نفر شغل ایجاد خواهد شد.
دور ریزی بیش از دو سوم مواد معدنی
رییس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ارومیه با بیان اینکه خام فروشی بزرگترین مشکل معادن آذربایجان‌غربی است می گوید: دو سوم از مواد معدنی استخراج شده به عنوان ضایعات دور ریخته و تنها مقدار کمی از این ضایعات در معادن دپو می شود.
جمشیدی فر می افزاید: این در حالی است که با ایجاد واحدهای فرآوری می توان این ضایعات را بهینه سازی کرده و به بازار فروش عرضه کرد.
وی با تاکید بر لزوم حفظ مخازن معادن برای نسلهای بعدی خاطرنشان می کند: با توجه به محدود بودن ذخایر معادن باید با ایجاد واحد فرآوری، ضایعات را فرآوری کرد و از مخازن معدنی استان به طور بهینه استفاده شود.
لزوم ایجاد شهرک های سنگ
کارشناسان معتقدند فرآوری و تبدیل مواد معدنی استخراج شده نسبت به سایر بخش های صنعتی ارزش افزوده بالاتری دارد و جلوگیری از صدور خام مواد معدنی یک ضرورت اقتصادی است.
معاون امور معادن سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی می گوید: در حال حاضر احداث 2شهرک بزرگ سنگ در تکاب و خوی پیش‌بینی و قراردادهای اولیه آنها با بخش خصوصی نیز منعقد شده است.
خانم عابد پور می افزاید: از تعداد ۴۶۸معدن موجود در استان اکثر آنها فعال بوده و پنج هزار و ۱۲۲نفر در آن مشغول بکارند.
مسئولان سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی، تعریف پروژه‌های زیرساختی و زیربنایی در بخش معدن در سال جاری، پیگیری اعمال مشوق‌های لازم جهت توسعه واحدهای فرآوری و تبدیلی مواد معدنی با اولویت در سر معادن و یا جوار معدن، تشکیل کنسرسیوم معادن سنگ آهن جهت تجمیع معادن سنگ آهن با ذخایر و ظرفیت‌های پایین به منظور احداث واحد تولید کنسانتره و گندله، تعامل با دستگاه‌های اجرایی ذی ربط برای تسریع در صدور مجوزهای احداث واحدهای فرآوری و تبدیلی را از جمله برنامه های سازمان صنعت و معدن استان برای رفع مشکلات و چالش‌های معادن استان عنوان می کنند.
نویسنده: ندا موسی زاده

بازدید از صفحه اول

ارسال به دوستان

نسخه چاپی

گزارش خطا

X Share

Telegram Google Plus Linkdin

ایتا سروش

عضویت در خبرنامه

نظر شما